E-Ticaret 101 ⊂ E-Tüccar Olmak

2
241
Görüntülenme

Merhabalar E-ticaret üzerine “E-Tüccar Olmak” isimli bir blog serisine başlıyoruz. Bu blog serisinde E-ticareti ve onun dünyadaki ve diğer ülkelerdeki durumunu ayrı ayrı inceleyeceğiz. Ayrıca E-ticaret siteleri üzerine de bir çalışma yapacağız. Şimdi bu yazıda bolca rakamların olduğu “nereye gidiyor bu e-ticaret” başlıklı bir yazı yerine ”E-ticaret nedir?”, “E-ticaret modelleri nelerdir?” “E-ticaretin tarihçesi”  ve “E-ticaret sektörünün gelişmesini etkileyen faktörler” gibi başlıkları inceleyeceğiz.

E-ticaret Nedir?

E-ticaret, elektronik ağ üzerinden (internet, telefon, mail vb.) fiziksel bir ürün, servis veya herhangi bir veri satma ya da alma işlemine günümüzde verilen isimdir. Yani, satın aldığı bir müzik programından müzik dinleyen birisi de, telefondan kredi kartı hesabı açtırmaya çalışan bankacı da, E-ticaret sitelerinden alışveriş yapan kişi de, para karşılığında internette anket dolduran öğrenci de elektronik ortamda ticaret yapıyor demektir.

 

E-ticaret Modelleri Nelerdir?

E-ticaret, satan ve satın alan tarafın niteliğine göre (tüketici, şirket, devlet vb.) çeşitli türlere ayrılmıştır.

Business to Business (B2B): Alıcının da satıcının da şirketler olduğu E-ticaret modelidir. Burada daha çok toplu ürün satışı ve büyük hizmet anlaşmaları gerçekleşir. Bu sitelerde minimum sipariş adetleri vardır. Alibaba.com bu modele bir örnektir.

Business to Consumer (B2C): Bu modelde son kullanıcı direkt olarak şirketlerle ticaret yapar. Satıcının stok durumu genelde bellidir ve tüketici bu stok durumna göre istediği miktarda satın alma gerçekleştirir. Amazon, aliexpress, hepsiburada, idefix, yemeksepeti gibi E-ticaret sitelerinin çoğunluğu bu modele girer.

Consumer to Consumer (C2C): Her iki tarafın da tüketici olduğu modeldir. İkinci el sektörü genellikle burada döner. Ebay’in açık arttırma usulü satışı, sahibinden.com ve letgo bu modele örnektir.

-Günlük hayatta sıkça karşılaşabildiğimiz bu üç model haricinde de birçok E-ticaret modeli daha vardır.

Consumer to Business (C2B): Genelde turizm sektöründe kullanılır. Kişiler şirketlere ulaşır.

Citizen to Government (C2G): İnternet üzerinden vergi vb. ödemeler bu modele girer.

Diğer bazı modeller: Government to Citizen (G2C), Business to Government (B2G), Government to Business (G2B)

 

E-ticaretin Tarihçesi

Elektronik ortamdaki ilk ticaretin 1971-72 yıllarında Stanford üniversitesi ve MIT üniversitesi öğrencileri arasındaki marihuana satışı olduğu biliniyor.

O dönemlerde bu ortamı daha çok şirketler birbirlerine veri satmak amacıyla kullanıyorlardı. Nitekim 1979 yılında Amerika’da ”Electronic Data Interchange (EDI)” adı verilen veri aktarma işleminin uluslarası standartları “American National Standards Institude (ANSI)” tarafından koyulmuştur.

Yine 1979 yılında Amerika’da daha sonra E-ticaret ismi verilecek ilk online alışveriş sistemi Michael Aldrich adında bir girişimci tarafından kurulmuştur.

E-commerce (E-ticaret) tabiri ise ilk kez 1983 yılında Kaliforniya’da  kullanılmıştır.

 

E-ticaret Sektörünün Gelişmesini Etkileyen Faktörler

Büyük E-ticaret sitelerinin açılması sektörün gelişmesi için tek başına yeterli değil. Kargo şirketleri, bankalar ve internet gibi bazı dış faktörler de E-ticaretin gelişmesinde çok önemlidir ki zaten bu sektörlerin gelişimine baktığımız zaman birbirleriyle paralellik gösterirler.

Kargo Şirketleri

Kargo sektörünün gelişip teknolojiyi de kullanmaya başlamasıyla şehir içi kargolarda aynı gün, yurtiçi kargolarda ertesi gün ve yurtdışı kargolarda birkaç gün içerisinde teslimat garantisi ve kargo takip hizmetleri E-ticarete olan rağbeti olumlu yönde etkilemiştir. Tam tersi durum da söz konusudur. Yani, E-ticaretin yaygınlaşmasıyla kargo şirketleri de ciddi büyüme göstermişlerdir. Tabiri caizse E-ticaret ve kargo sektörü el ele büyümeye devam ediyor.

Bankalar

E-ticaretin önündeki en büyük engellerden birisi güven sorunudur. Bankaların geliştirdikleri online ödeme sistemleri havale ve kapıda ödeme gibi yöntemlere göre daha güvenilir bir alışveriş sunuyor.  Örneğin bankalar ve kendi ödeme yöntemini oluşturan E-ticaret siteleri satış gerçekleştikten sonra parayı alıcıdan alıyor ancak satıcıya iade etmeden önce alıcının ürünü teslim alıp kontrol etmesini ve onaylamasını bekliyor. Böylelikle hem alıcının hem de satıcının parası güvende tutuluyor. Aynı zamanda Paypal gibi online ödeme sistemleri uluslararası ticareti de mümkün kılıyor.

Not: Biliyorsunuz Paypal 2016 yılında Türkiye’den çekilmişti. Tabi ki alternatif ödeme yöntemleri de var ancak Paypal uluslararası para transferlerinde ek ücret almadığı için tercih ediliyordu. Bu sebeple, bu olay Türkiye’nin ithalat-ihracat yarışında küçük bir yara almasına neden olmuştu. Paypal 2017 yılında “Hyperwallet” isimli online ödeme yöntemini satın alarak Türkiye piyasalarına geri dönmüş oldu.

İnternet

E-ticarette elektronik ağlar arasında en büyük paya hiç şüphesiz internet sahip. Çünkü şu anda Türkiye’nin herhangi bir köyünde bir hırdavat dükkânı veya kırtasiye olmayabilir ancak internet var. Bu da E-ticareti erişilebilirlik açısından bir adım öne çıkarıyor.

E-ticarete giriş niteliğindeki yazımızın sonuna geldik. Bu seride yer almasını istediğiniz konular varsa yorum olarak aşağıya yazabilirsiniz.

2 YORUMLAR

Yorum Yap - Sende Fikrini Beyan Et :)

YORUM:
Adın:

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.